Een duif als verteller van sprookjes

Gepubliceerd door Maura Lodewijk op

Een duif als verteller van sprookjes

Wie aan de Efteling denkt, denkt aan sprookjes. Deze twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dit begon bij de opening van het Sprookjesbos in 1952, waarna de Efteling zich langzaam heeft uitgebreid tot een sprookjesachtig pretpark.[1] Toen het Sprookjesbos net geopend was, werd erover in een krant geschreven:

“Het is oud en schilderachtig op een wijze, zoals alleen een sprookjeskasteel oud en schilderachtig kan zijn.”[2]

In dit ARTikel wil ik jullie kort meenemen in deze schilderachtigheid: de manier waarop sprookjes in de Efteling getoond worden. Ik zal hierbij specifiek ingaan op een van mijn favoriete sprookjes die verteld wordt in het Sprookjesbos: Het bruidskleed van Genoveva.

Er worden in het park op veel verschillende manieren sprookjes verteld. Een sprookje kan impliciet verteld worden. Dit houdt in dat er een tafereel of een gestolde scène uit het verhaal getoond wordt. Dit gebeurt vaak door fysieke poppen en/of objecten neer te zetten die mogelijk bewegen en hiermee één specifiek sprookje verbeelden, bijvoorbeeld Roodkapje. Daarnaast worden er ook sprookjes expliciet verteld. Hierbij klinkt het verhaal van het sprookje in zijn geheel of gedeeltelijk via een audio; soms gebeurt dit in dichtvorm. Voorbeelden hiervan zijn de Indische Waterlelies en Assepoester.[3]

Een sprookje dat impliciet verteld wordt, is Het bruidskleed van Genoveva. Toch wordt dit op een andere manier gedaan dan alle andere sprookjes, het wordt namelijk uitgebeeld met levende dieren: met duiven. Op het Herautenplein in het Sprookjesbos vliegen sinds 1952 duiven rond. Het bruidskleed van Genoveva is een zelfgeschreven sprookje door de Efteling. Dit wordt vaker gedaan; zo zijn de Fakir en Het stoute prinsesje (de papegaai) ook door de Efteling bedacht. Het werd voor het eerst uitgegeven in Het Efteling sprookjesboek uit 1955 en is ook op verschillende manieren op duivenvoerzakjes verschenen.[4]

In dit sprookje zou prins Arthur met prinses Genoveva trouwen. Zij gingen langs bij een oude vrouw, de beste weefster van het land. Zij kon zijde weven zo dun als spinrag. Maar toen prins Arthur haar vroeg om het bruidskleed te weven, bleef het stil. De oude weefster was namelijk blind geworden. Haar handen konden de patronen nog weven, maar ze kon de kleuren niet meer zien. Terwijl de prins bedroefd terug naar zijn paleis ging, voerde de weefster de duiven bij haar huisje. Deze duiven besloten haar te helpen. Terwijl de weefster zuchtte: “Wist ik nu maar wat groen was,” nam een duif een groene streng garen in zijn bek en gaf die aan de oude vrouw. Vervolgens vroeg ze om roze als perzikbloesem en blauw als een vergeetmijnietje en keer op keer gaven de duiven haar de juiste kleuren wol en zijde aan totdat de jurk af was. De veren van de duiven kleurden ervan en terwijl zij vlogen, leek het net of de bloemen door de wind in de lucht waren opgenomen.[5]

Afb. 1. Eliedion, De duiventil, foto, Wikimedia Commons, 7 juli 2018, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Fairytale_Guinevere%27s_Bridal_Gown_Efteling.jpg. 

Het bruidskleed van Genoveva heeft geen huisje of andere vaste plaats waar het tafereel te zien is. Eftelingbezoekers kunnen de duiven altijd ergens vinden op het Herautenplein, waardoor het sprookje dynamisch wordt uitgebeeld en een bezoeker er doorheen kan lopen. Vroeger werden de duiven geschilderd en vlogen ze in felle kleuren rond. Inmiddels zijn ze wit en vertolken ze daarmee het begin van het verhaal. Het sprookje is net als bij vele anderen te lezen op een groot sprookjesboek dat op het plein staat. Daarnaast is een samenvatting met een illustratie van Anton Pieck te vinden op een bordje in het koffiehuisje Kleyne Klaroen. Hierbinnen is namelijk het duivenvoer te koop voor de duiven op het plein.[6]

Afb. 2. Maura Lodewijk, Bordje in de Kleyne Klaroen, eigen foto, 13 juli 2025.

Ik hoop dat ik met dit ARTikel mijn liefde voor dit sprookje heb kunnen doorgeven. Kijk in ieder geval de volgende keer wanneer je in het Sprookjesbos bent even rond op het Herautenplein of haal een kopje koffie bij de Kleyne Klaroen en bekijk ondertussen hoe de duiven om je heen een verhaal kunnen vertellen.

 

[1] ‘Geschiedenis,’ Efteling, gebruikt op 11-11-2026, https://www.efteling.com/nl/pers/geschiedenis/.

[2] K., ‘Een Sprookjesbos verrijst,’ in De katholieke illustratie; zondags-lektuur voor het katholieke Nederlandsche volk 86, no. 20, 16-05-1952, p. 614.

[3] M.E.J. Hover, ‘De Efteling als ’verteller’ van sprookjes,’ proefschrift (Tilburg University, 2013), pp. 24-25.

[4] ‘Het bruidskleed van Genoveva,’ Eftepedia, gebruikt op 11-11-2026, https://www.eftepedia.nl/lemma/Het_Bruidskleed_van_Genoveva.

[5] Bob Venmans, Het Efteling sprookjesboek (Efteling, 1955), pp. 29-31.

[6] Eftepedia, ‘Het bruidskleed van Genoveva.’

 

 

Bibliografie

Efteling, ‘Geschiedenis,’ gebruikt op 11-11-2026, https://www.efteling.com/nl/pers/geschiedenis/.

Eftepedia, ‘Het bruidskleed van Genoveva,’ gebruikt op 11-11-2026, https://www.eftepedia.nl/lemma/Het_Bruidskleed_van_Genoveva.

Hover, M.E.J., ‘De Efteling als ’verteller’ van sprookjes,’ proefschrift, Tilburg University, 2013.

K., ‘Een Sprookjesbos verrijst,’ in De katholieke illustratie; zondags-lektuur voor het katholieke Nederlandsche volk 86, no. 20, 16-05-1952.

Venmans, Bob, Het Efteling sprookjesboek, Efteling, 1955.




0 reacties

Geef een reactie

Avatar plaatshouder
WP2Social Auto Publish Powered By : XYZScripts.com